close
دانلود فیلم
کنکور کاردانی به کارشناسی

زير برنامه (procedure) مجموعه ای از دستورات است که يکبار تعريف و به دفعات استفاده می شود. با بکارگيری زيربرنامه خوانائی برنامه بالاتر رفته و از تکرار دستورات مشابه جلوگيری می شود. علاوه براين اشکال زدائی و تغيير برنامه آسان تر انجام گيرد.

وقتی يک زيربرنامه فراخوانی می شود کنترل اجرای برنامه به زيربرنامه هدايت می شود. آدرس دستورالعمل بعدی در پشته ذخيره می شود بنابراين هنگامی که زيربرنامه اجرا شد کنترل اجرا قادر خواهد بود به خط بعد از فراخوانی زيربرنامه بر می گردد.


تعريف زيربرنامه

تعريف زيربرنامه بايد در سگمنت کد انجام بگيرد. از دو راهنمای proc و endp برای تعيين بلاک زيربرنامه استفاده می شود.

ProcedureName PROC [NEAR|FAR]
     ...
     RET
ProcedureName ENDP

Procedurename نام زيربرنامه است که قبل از راهنماهای proc و endp قرار می گيرد و بايد يکسان باشد. عملوند near يا far اختياری است. کلمه near به اسمبلر می گويد که زيربرنامه از نوع داخلی است. برای تعريف يک زيربرنامه خارجی از کلمه far به جای near استفاده می شود.

دستور ret باعث خروج از زيربرنامه و برگشت به فراخواننده می شود.


نکته. اگر عملوندی مقابل تعريف زيربرنامه قرار نگيرد از نوع near در نظر گرفته می شود.
نکته. اگرچه تعريف يک زيربرنامه که عملا داخلی است به صورت خارجی اشکالی ايجاد نمی کند ولی بهتر است اين کار را نکنيد.


مثال. زيربرنامه جمع دو عدد در AH و AL و نگهداری مجموع در ثبات BX.

Adding PROC near
     mov BX, AL
     add BX, AH
     ret
Adding ENDP

مثال: زيربرنامه Putc برای نمايش کاراکتری که در ثبات al قرار دارد.

Putc PROC
     mov DL,AL
     mov AH,02
     int 21h
     ret
Putc ENDP

اسمبل و اجرای برنامه

برای ايجاد برنامه به سه ابزار نياز است: يک اديتور متن، يک اسمبلر برای تبديل برنامه به فايل مقصد و يک لينکر برای توليد فايل اجرائی.

برنامه اسمبلی را در يک اديتور متن نوشته و با پسوند .asm ذخيره کنيد. فراموش نکنيد که حتما از يک اديتور اسکی استفاده کنيد. توسط اسمبلر (masm.exe يا tasm.exe) از فايل مبدا .asm فايل مقصد .obj را ايجاد کنيد. اسمبلر برنامه زبان اسمبلی را به کد ماشين تبديل می کند. اگر خطائی در برنامه وجود داشته باشد اسمبلر خطا را گزارش می دهد. لينکر (link.exe يا tlink.exe) از يک يا ترکيب چند فايل .obj يک برنامه قابل اجرا از نوع .exe يا .com را می سازد.


مثال. برنامه first.asm را در اديتور متن ذخيره کنيد. سپس در خط فرمان سيستم عامل، در محلی که اسبلر نصب شده است، دستورات زير را به ترتيب وارد کنيد تا فايل اجرائی first.exe ايجاد شود.

C:masm>masm first
C:masm>link first
C:masm>first


مثال: در برنامه زير دو عدد با هم جمع می شود.

        .MODEL small
        .STACK [size]
        .DATA
number1 DW 0800h   ;=128
number2 DW ffebh    ;=-493
sum         DW ?            ;store result

        .CODE
begin:
   mov AX,@Data
   mov DS,AX
   mov AX,number1 ;get first number in AX
   add AX,number2  ;add AX with second number
   mov sum,AX      ;store result in Sum
   mov AX,4c00h
   int 21h
END begin

مثال: تکه برنامه زير اعداد 1 تا 10 را در آرايه ای از نوع word ذخيره می نمايد.

        .MODEL small
        .STACK [size]
        .DATA
Array DW 10 dup(?)
        .CODE
begin:
   mov AX,@Data
   mov DS,AX
   mov CX,1
   mov SI, offset Array
Forl:
   mov [SI], CX
   inc SI
   inc SI
   cmp CX,10
   je endf
   inc CX
   jmp forl
Endf:
   mov AX,4c00h
   int 21h
END begin

برای دسترسی به عناصر آرايه معمولا از عملوند غيرمستقيم ثباتی استفاده می شود. برای تخصیص آدرس آفست يک آرايه می توان از دستور LEA هم استفاده کرد. دقت کنيد چون عناصر آرايه دو بايتی هستند هربار دو واحد به SI اضافه می شود. در حالتی که عناصر آرايه از نوع بايت تعريف می شوند به اشاره گر آرايه يک واحد اضافه می شود.

مثال: کاراکتر * را نمايش می دهد.

        .MODEL small
        .STACK [size]
        .CODE
main PROC
   mov AH,2h
   mov DL,2ah
   int 21h
   mov AX,4c00h
   int 21h
main ENDP
END main

به کانال تلگرام سایت ما بپیوندید