close
دانلود فیلم
عضو ساختمان

کلاس

همانطور که قبلا دیدید ساختمان ها نوع داده جدیدی را ایجاد می کنند. کلاس ها به طور مشابه روش قدرتمند تری برای ایجاد يک نوع داده جدید هستند. وقتی یک کلاس تعریف می شود در اصل نوع داده جدیدی ساخته می شود که فيلدها و توابع خود را دارد. کلاس به عنوان قالبی برای تولید شی بکار می رود بنابراين از خود کلاس در برنامه استفاده نمی شود بلکه یک نمونه از آن که شیء ناميده می شود اعلان می شود. فرآیند تولید یک نمونه از کلاس یا ایجاد یک شی از کلاس به این معنا است که یک متغیر از نوع کلاس اعلان شود.

کلاس مشابه ساختمان تعریف می شود فقط کافی است ابتدای آن کلمه کلیدی class ذکر شود. دقت کنید در انتهای بلاک علامت سمیکولن را فراموش نکنید.

class classname
{
// members
};

وقتی یک کلاس ایجاد می کنید مانند هر متغیر دیگر می توانید یک نمونه از آن را بگیرید:

classname object_variable;


مثال.

class myclass {
   int number;
   void greeting();
};


حوزه اعضای کلاس

هر عضو ساختمان یا کلاس می تواند عمومی(public)، خصوصی (private) یا محافظت شده (protected) باشد. به طور پيش فرض تمام اعضای کلاس خصوصی هستند و امکان دسترسی به آنها خارج از کلاس ممکن نیست مگر اینکه توسط حوزه های دسترسی به عنوان عموی یا محافظت شده تعریف شوند.

حوزه های دسترسی (access modifiers) توسط کلمات زیر مشخص می شوند:

• private. اعضايی که به صورت خصوصی مشخص می شوند تنها درون کلاس توسط توابع عضو و توابع دوست قابل دسترسی هستند و نمی توانند خارج از کلاس دسترسی شود.
• public. اعضای عمومی از هر تابعی حتی خارج از کلاس قابل دستیابی هستند.
• protected. اعضای محافظت شده نمی توانند بیرون از کلاس دسترسی شوند اما توسط توابع عضو خودش و توابع دوست و از کلاسی که از آن مشتق شده قابل دسترسی هستند.

نکته. در یک ساختمان همه اعضا عمومی هستند مگر اینکه آنرا به عنوان خصوصی یا محافظت شده تعریف کنید.


مثال. متغير number عضو خصوصی و تابع greeting خضو عمومی کلاس زير هستند.

class myclass {
   int number;
public:    void greeting();
};


نکته. در یک ساختمان همه اعضا عمومی هستند مگر اینکه آنرا به عنوان خصوصی یا محافظت شده تعریف کنید.


مثال. در ساختمان A توابع عضو به صورت عمومی تعريف شده اند و فيلدها به صورت خصوصی هستند.

struct A {
private:
   int i, j, k;
public:
   int f() {return i + j + k;}
   void g() {i = j = k = 0;}
};


توابع عضو

توابع عضو (member functions) توابعی هستند که درون کلاس تعريف می شوند و متعلق به کلاس هستند. توابع عضو می توانند به کلیه اعضای کلاس (اعم از عمومی، خصوصی و محافظت شده) بدون هیچ محودیتی دسترسی پیدا کنند.


مثال. تابع greeting تابع عضو کلاس است که به متغير خصوصی عضو number دسترسی دارد.

class myclass {
   int number;
public:
   void greeting() {
      for(int i = 0; i<= number;i++) cout << "Hello World n";
   }
};


در مثال فوق کد تابع عضو به صورت درونی (inline) در کلاس قرار داده شده است. توابع درونی درنقطه فراخوانی به صورت خطی گسترش پيدا می کند به جای اينکه واقعا فراخوانی شود. توابع درونی درصورتی که بدنه تابع کوچک باشد روش کارآمدتری هستند. راه ديگر تعريف تابع عضو اين است که بدنه تابع بعد از بلاک کلاس قرار گيرد. سپس برای ارتباط تابع عضو با کلاس قبل از نام تابع نام کلاس بدنبال علامت (::) بايد ذکر شود. :: عملگر حوزه (scope operation) نام دارد و بيان کننده اين است که تابع متعلق به کلاس است.


مثال. کلاس فوق را به صورت زير نيز می توان نوشت.

class myclass {
   int number;
public:
   void greeting();
};
void myclass::greeting(){
   for(int i = 0; i<= number;i++)
      cout << "Hello World n";
}


توابع دوست

توابع دوست (friend function) توابعی هستند که عضو کلاس نيستند اما به اعضای خصوصی کلاس دسترسی دارند. برای ايجاد يک تابع دوست در کلاس پروتوتايپ تابع را در بخش عمومی کلاس قرار داده و قبل از آن کلمه friend استفاده کنيد.


مثال. دربرنامه زير پيغام سه بار نمايش داده می شود. تابع set يک تابع دوست است که برای مقداردهی متغير خصوصی عضو کلاس استفاده شده است.

#include <iostream>
class myclass {
   int number;
public:
   void greeting();
   friend void set(myclass, int);
};
void myclass::greeting(){
      for(int i = 0; i<= number;i++)
         cout << "Hello World n";
}
void set(myclass n, int value){
   n.number=value;
}
int main () {
   myclass myobject;
   set(myobject, 3);
   myobject.greeting();
   return 0;
}


نکته. يک تابع ممکن است دوست بيش از يک کلاس باشد.

به کانال تلگرام سایت ما بپیوندید